Schengen – co warto wiedzieć
Układ z Schengen jest umową międzynarodową, zawartą między niektórymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej, mającą na celu zapewnienie swobody przepływu osób na obszarze składającym się z terytoriów państw - sygnatariuszy. Dotyczy ona nie tylko obywateli tych krajów, ale wszystkich osób dowolnej narodowości i obywatelstwa, które przekraczają granice wewnętrzne na obszarze objętym układem. Co w praktyce oznacza zniesienie kontroli na granicach pomiędzy państwami członkowskimi UE?
Strefa Schengen obejmuje następujące państwa:
Belgię, Francję, Holandię, Niemcy, Luksemburg, Hiszpanię, Portugalię, Włochy, Austrię, Grecję, Danię, Finlandię, Szwecję, Islandię i Norwegię. Krajami członkowskimi UE, które nadal pozostają poza obszarem, są Wielka Brytania i Irlandia.Państwa, które przystąpią do strefy Schengen 21 grudnia 2007 r. (przejścia lądowe i morskie) i do końca marca 2008r. (lotniska) to oprócz Polski również Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Słowacja, Słowenia i Węgry. Wśród krajów będących członkami Unii Europejskiej, które rozpoczęły proces wdrażania układu z Schengen, są Rumunia, Bułgaria i Cypr.
Zniesienie kontroli na granicach wewnętrznych oznacza, że na granicach pomiędzy państwami członkowskim UE nie będzie prowadzona kontrola graniczna, a wewnętrzne granice lądowe strefy Schengen można będzie przekraczać w dowolnym miejscu i o dowolnej porze.
Zniesienie kontroli granicznych nie oznacza jednak zniesienia granic administracyjnych państw. Dokumentem niezbędnym do przekroczenia granicy zewnętrznej Schengen jest paszport, a w przypadku niektórych państw trzecich – również posiadanie wizy.
Jak będziemy świętować otwarcie granic na przykładzie Świnoujścia?
Koncerty polskich i niemieckich orkiestr wojskowych, uroczyste zakończenie odpraw granicznych i demontaż tablic informacyjnych, a o północy pokaz sztucznych ogni – takie atrakcje czekają wszystkich, którzy zechcą wziąć udział w ceremonii wejścia Polski do strefy Schengen w Świnoujściu.
Od 21 grudnia zostaje zniesiona kontrola na granicach wewnętrznych niektórych państw członkowskich UE, w tym Polski. Oznacza to, że zlikwidowane zostaną lądowe przejścia graniczne, co równoznaczne jest ze swobodą przepływu osób wewnątrz tzw. strefy Schengen, bez konieczności przechodzenia kontroli prowadzonych dotychczas bezpośrednio na przejściach.
Dla mieszkańców Świnoujścia jest to wyjątkowe święto, ponieważ miasto leży częściowo na wyspie Uznam, podzielonej między Polskę i Niemcy. - Wejście do Schengen wiąże się z wielkim otwarciem ruchu turystycznego dla Świnoujścia. Goście z Niemiec będą mieli dogodniejsze, bo bez przeprawy promowej, dotarcie do miasta – podkreśla Alicja Ilczyszyn, dyrektor należącego do spółki INTERFERIE ośrodka Barbarka. I dodaje: - Jest to szczególne przeżycie dla nas, bo jesteśmy pewni, że wpłynie to bardzo pozytywnie na zwiększenie ilości turystów polskich i zagranicznych. Życie na wyspie staje się bardziej otwarte i z dużymi nadziejami na lepsze turystyczne jutro.
Świnoujście jest jednym z najatrakcyjniejszych miast polskiego wybrzeża, ze względu na bogate walory krajobrazowe i turystyczne chętnie odwiedzanym przez turystów z obu państw i nie tylko. Dzięki wejściu Polski do strefy Schengen nareszcie będzie możliwe pokonywanie granicy państwa samochodami. Do tej pory bowiem z obu istniejących przejść: Świnoujście/Ahlbeck oraz Świnoujście/Garz korzystali piesi, rowerzyści oraz autobusy w komunikacji wahadłowej między polskimi i niemieckimi miastami. Kierowcy aut osobowych musieli nadkładać drogi i przekraczać polsko-niemiecką granicę na przejściu w Lubiszynie-Linken. Od 21 grudnia na obu przejściach w Świnoujściu odbywać się już będzie samochodowy ruch osobowy, co na pewno przyczyni się do dodatkowego rozwoju turystyki i kontaktów między obu krajami. A w kwietniu 2008 roku planowane jest oddanie do użytku szybkiej linii kolejowej, będącej przedłużeniem trasy Ahlbeck-Świnoujście. W ten sposób przemieszczanie się do Berlina koleją stanie się niezwykłą atrakcją dla gości i mieszkańców miasta.
Z okazji wejścia Polski do strefy Schengen władze powiatu Świnoujście oraz landu Meklemburgia – Pomorze Przednie organizują uroczyste obchody w nocy z 20 na 21 grudnia 2007 roku na przejściu granicznym Świnoujście/Ahlbeck. Rozpoczną się one w czwartek o godz. 23 wspólnym koncertem orkiestr 8 Flotylli Obrony Wybrzeża i Policji Federalnej Niemiec. Po przemówieniach przedstawicieli władz rządowych obu krajów oraz miasta Świnoujścia i gminy Heringsdorf zacznie się uroczyste zakończenie odpraw granicznych na świnoujskich przejściach granicznych: funkcjonariusze polskich i niemieckich służb granicznych złożą meldunek o zakończeniu odpraw oraz dokonają demontażu tablic informacyjnych „Pas drogi granicznej – wejście zabronione”. Szlaban, który oddzielał oba państwa, zostanie wspólnie podniesiony przez przedstawicieli władz rządowych, samorządowych i służb granicznych. O północy, przy dźwiękach „Ody do radości”, odbędzie się pokaz sztucznych ogni.
Natomiast w piątek 21 grudnia w samo południe na plaży w Świnoujściu uczniowie polskich i niemieckich szkół symbolicznie przetną płot graniczny. Młodzież przedstawi również specjalnie przygotowany na tę okazję program artystyczny.
W nocy z czwartku na piątek znikną kontrole na naszej granicy z krajami UE. Co to zmieni? O tym w rozmowie dziennika "Polska" mówi Michał Serzycki, generalny inspektor ochrony danych osobowych.
Wielu z nas sądzi, że od 21 grudnia, po wejściu Polski do strefy Schengen, niepotrzebne będą paszporty, dowody osobiste - wystarczą prawa jazdy.
Michał Serzycki: To nieprawda. W strefie Schengen każdy podróżujący ma obowiązek noszenia dokumentów, aby móc się wylegitymować. Może to być paszport albo dowód osobisty. Prawo jazdy nie jest bowiem stuprocentowym potwierdzeniem tożsamości.
Będziemy kontrolowani, przeszukiwani?
- Tak. Gotowych jest ok. 40 tzw. schengenbusów - doskonale wyposażonych przewoźnych przejść granicznych, które będą krążyć po Polsce. Podczas podróży w każdym miejscu Unii Europejskiej w każdej chwili będziemy mogli zostać skontrolowani przez służby celne lub graniczne.
Czy zniknięcie granic oznacza, że nasze dane osobowe będą dostępne we wszystkich krajach Unii?
- Zwykłe granice zastąpią elektroniczne. Mam na myśli SIS - System Informacji Schengen. To centralna baza danych, która w każdym państwie będzie miała moduły krajowe, czyli części bazy z informacjami z danego państwa. Nad polskim ja będę sprawował nadzór w zakresie ochrony danych osobowych. System działa na zasadzie wzajemnej wymiany informacji między państwami. Przykładowo: jeżdżąc po całej Unii, możemy być zatrzymani do kontroli, a wszelkie informacje z bazy krajowej będą dostępne np. hiszpańskiemu celnikowi albo niemieckiemu policjantowi. Tak samo do informacji o Niemcach czy Hiszpanach będzie miał dostęp polski celnik albo policjant.
Wszyscy znajdziemy się w bazach SIS?
- Nie. Zwykły Kowalski, który płaci mandaty i nie był o nic oskarżony, nawet tego systemu nie zauważy. Nie będzie miał tam wpisu. Będą tam dane dotyczące przestępców, osób zaginionych, cudzoziemców, którym odmówiono prawa wjazdu, albo zgubionych dokumentów. To bardzo przydatne narzędzie. Świetnym przykładem może być zatrzymanie byłego senatora Henryka Stokłosy, do którego doszło podczas rutynowej kontroli drogowej. Policjant poszedł do radiowozu i sprawdził, czy ten człowiek jest poszukiwany europejskim listem gończym.
Co się stanie, jeśli przez pomyłkę znajdziemy się w tym spisie?
- Wtedy można się zwrócić do mnie ze skargą. Będę miał bezpośredni dostęp do modułu i możliwość wysyłania kontroli. Podlegają jej wszystkie podmioty uprawnione do dokonywania wpisu w SIS (np. policja, straż graniczna). Moi inspektorzy będą mogli pojechać na miejsce i skontrolować system. W takim zespole będą prawnik i informatyk. Teraz musimy jednak stworzyć cały dział kontroli związany z Schengen, wyszkolić ludzi.
A nie boi się Pan polskiego charakteru? Znając kłótliwość naszych rodaków, będzie Pan musiał mieć dużo kontrolerów.
- Teraz liczba skarg wcale nie jest duża, choć po 21 grudnia na pewno się zwiększy. Chciałbym jednak zaapelować o lepsze przestrzeganie prawa - jeśli utraciliśmy np. dowód osobisty, prawo jazdy albo tablice rejestracyjne samochodu i zgłosiliśmy to do właściwego organu, zgłaszajmy też odnalezienie tych przedmiotów. Po 21 grudnia wszelkie tego typu sprawy będą bowiem odnotowywane w SIS. (PAP)
---
|
